Khi nói về du học Úc, nhiều người nhắc đến định cư như một đích đến. Thực tế, du học và định cư là hai quá trình khác nhau, với điều kiện, quy định và chính sách thay đổi liên tục. Một số người đạt mục tiêu sau nhiều năm chuẩn bị, một số quyết định về nước hoặc đi nước khác. Bài viết giúp bạn hiểu bức tranh chung để có kỳ vọng thực tế, không hứa hẹn kết quả. Hãy luôn kiểm tra thông tin chính thức hoặc tham vấn chuyên gia được cấp phép trước khi ra quyết định.
Học và định cư không phải một gói
Có hai sai lầm hay gặp. Một là chọn ngành chỉ vì nghe nói ngành đó dễ định cư, rồi học một thứ không hợp. Hai là tin rằng có bằng ở Úc đồng nghĩa với quyền ở lại. Cả hai đều rủi ro vì danh mục ngành nghề, điểm số và chính sách thay đổi thường xuyên, thậm chí trong lúc bạn đang học.
Các bước thường được nhắc đến
Làm việc sau khi tốt nghiệp
Một số diện visa cho phép sinh viên quốc tế ở lại làm việc trong thời gian nhất định sau khi hoàn thành chương trình, điều kiện và thời hạn phụ thuộc bậc học, nơi học và các yếu tố khác. Giai đoạn này giúp bạn tích luỹ kinh nghiệm trong môi trường làm việc địa phương.
Xin thị thực tay nghề
Có nhiều diện visa dựa trên tay nghề, thường xét các yếu tố như ngành nghề, trình độ, tuổi, tiếng Anh, kinh nghiệm làm việc và đôi khi bảo lãnh từ nhà tuyển dụng hoặc chính quyền bang. Tiêu chí chi tiết có thể thay đổi, nên bạn cần cập nhật định kỳ.
Đánh giá tay nghề và đăng ký hành nghề
Nhiều ngành đòi hỏi đánh giá bởi tổ chức chuyên môn hoặc đăng ký hành nghề, ví dụ y tế, kỹ thuật, giáo dục. Việc học một chương trình được công nhận giúp quá trình này thuận lợi hơn, nhưng vẫn có thể cần các bước bổ sung.
Bảng so sánh các hướng đi sau tốt nghiệp
| Hướng | Ưu điểm | Điều cần cân nhắc |
|---|---|---|
| Ở lại làm việc ngắn hạn | Có kinh nghiệm quốc tế | Thời hạn có giới hạn, cạnh tranh việc làm |
| Theo đuổi tay nghề dài hạn | Có thể có con đường ổn định hơn | Quy định thay đổi, tốn thời gian và chi phí |
| Học lên cao hơn | Nâng trình độ, mở thêm lựa chọn | Chi phí và thời gian thêm |
| Về nước làm việc | Vận dụng kinh nghiệm, gần gia đình | Cần xây dựng mạng lưới ở thị trường nhà |
Kỳ vọng thực tế
- Điểm tiếng Anh và kinh nghiệm làm việc thường quan trọng không kém bằng cấp.
- Không phải ngành nào cũng có nhu cầu như nhau tại mọi bang.
- Chi phí cho thủ tục, đánh giá và gia hạn có thể đáng kể.
- Quy định có thể thay đổi bất ngờ, ảnh hưởng đến kế hoạch.
- Không nên đặt toàn bộ tài chính gia đình vào một kịch bản duy nhất.
Cách lập kế hoạch an toàn
Hãy chọn ngành dựa trên sở thích và năng lực thật, rồi mới xét thêm yếu tố nghề nghiệp. Trong lúc học, tận dụng thực tập, tình nguyện, kết nối với cựu sinh viên và phòng việc làm của trường. Học tốt tiếng Anh, vì đây là yếu tố giúp bạn trong cả công việc lẫn thủ tục. Luôn có phương án dự phòng, như học tiếp hoặc về nước, để không bị áp lực nếu kế hoạch chính không thành.
Cảnh giác với lời hứa
Thông tin về định cư thường bị thổi phồng. Nếu ai đó bảo đảm chắc chắn có visa hoặc thẻ thường trú, hãy hỏi họ có đại diện được cấp phép không và yêu cầu hợp đồng rõ ràng. Với các quy định nhập cư, nguồn đáng tin nhất là cơ quan nhà nước và người hành nghề đăng ký chính thức.
Xây dựng hồ sơ nghề nghiệp từ khi còn đi học
Những việc nhỏ nhưng có giá trị gồm tham gia thực tập hoặc dự án liên kết doanh nghiệp, làm công việc bán thời gian liên quan đến ngành trong giới hạn cho phép, giữ điểm học tốt, và xây dựng hồ sơ trực tuyến chuyên nghiệp. Hãy làm quen với văn hoá tuyển dụng địa phương như cách viết CV, thư xin việc và phỏng vấn theo tình huống. Các buổi hội thảo nghề nghiệp của trường là nơi tốt để hỏi người trong nghề. Dù cuối cùng bạn chọn ở lại hay về nước, những kỹ năng này đều có giá trị lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Chọn ngành nào để dễ định cư nhất?
Không có ngành nào bảo đảm. Danh mục nghề thay đổi, và kết quả còn tuỳ năng lực cá nhân. Nên chọn ngành mình có thể học tốt và làm lâu dài.
Học ở thành phố nhỏ có lợi thế không?
Một số khu vực có chính sách khuyến khích riêng. Hãy tìm hiểu chi tiết và cân nhắc kỹ chất lượng sống, cơ hội việc làm tại khu vực đó.
Nếu không định cư được thì có uổng công không?
Không hẳn. Kinh nghiệm học tập và làm việc quốc tế, ngoại ngữ và mạng lưới quan hệ đều là giá trị bạn mang theo dù ở đâu.